बडा दशैंको सामाजिक, सांस्कृतिक र धार्मिक महत्त्व तथा सम्भावित जोखिम नियन्त्रणका उपाहरु

साबित्री सुबेदी खनाल

इ चितवन खबर

September 27, 2025

चितवन।हिन्दूहरूको महान चाड बडा दशैं धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक दृष्टिले असाधारण महत्व बोकेको पर्व हो।विजया दशमीका दिन देवी दुर्गाले महिषासुरलाई वध गरेर सत्य र धर्मको विजय भएको विश्वास गरिन्छ। यसै कारण दशैंलाई असत्यमाथि सत्यको र, अन्यायमाथि न्यायको विजयको प्रतीकका रूपमा मानिन्छ। धार्मिक दृष्टिले पूजाआजा, दुर्गा सप्तशतीको पाठ, बलि तथा टीका–जमरा ग्रहणलाई महत्व दिइन्छ। सांस्कृतिक दृष्टिले परिवार र आफन्तबीचको भेटघाट, आशीर्वाद आदान–प्रदान, नयाँ कपडा, मिठा परिकार, मेलमिलाप र बन्धुत्व यस पर्वको मुख्य विशेषता हुन्। सामाजिक दृष्टिले यस चाडले आपसी सम्बन्ध सुदृढ गर्दै समाजमा एकता, सद्भाव र सामूहिकताको भावना जागृत गराउँछ। यसरी, दशैंले धार्मिक आस्था मात्र नभई सामाजिक र सांस्कृतिक जीवनलाई समेत जीवन्त राख्ने महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ।

 

तर, यति ठूलो पर्वका बेला केही जोखिम र चुनौतीहरू पनि उत्पन्न हुने गरेका छन्। दशैंका दिनहरूमा बजार, पसल, बैंक तथा एटीएममा भीड हुने हुँदा चोरी–डकैती जस्ता अपराध बढ्ने सम्भावना रहन्छ। गाउँ–घरमा कोही परिवार बाहिरिएपछि खाली घरमा चोरी हुने जोखिम पनि उच्च हुन्छ। त्यस्तै, खानपानमा पनि विभिन्न परिकार, मासुजन्य तथा मदिराजन्य पदार्थ अत्यधिक मात्रामा प्रयोग गरिने हुँदा स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्न सक्छ। पेटसम्बन्धी समस्या, फुड प्वाइजनिङ, उच्च रक्तचाप, मधुमेह वा अन्य दीर्घरोगीहरूलाई झनै गम्भीर असर पर्ने सम्भावना हुन्छ। अर्को ठूलो जोखिम यातायात क्षेत्रमा देखिन्छ। दशैंमा घर फर्कने यात्रुको भीडका कारण सवारी साधनको अभाव, ओभरलोड, म्याद नपुगेका वा मर्मत नभएका गाडीको प्रयोग हुने हुँदा दुर्घटनाको सम्भावना अत्यधिक हुन्छ। चालकहरूको मदिरा सेवन गरेर गाडी हाँक्ने वा रातारात लामो दूरी यात्रा गर्ने प्रवृत्तिले पनि दुर्घटनाको जोखिम बढाउँछ।

 

यी सम्भावित जोखिमलाई न्यूनीकरण गर्न व्यक्तिगत, पारिवारिक, सामुदायिक तथा सरकारी स्तरमा विविध उपायहरू अपनाउन सकिन्छ। चोरी–डकैती नियन्त्रणका लागि प्रहरीले संवेदनशील ठाउँमा विशेष गस्ती र निगरानी बढाउनुपर्छ भने नागरिकहरूले पनि आफ्नो घरमा ताला, सुरक्षा उपकरण तथा छिमेकीसँग समन्वय गर्ने अभ्यास गर्नुपर्छ। बैंक तथा वित्तीय संस्थाले एटीएम सुरक्षा कडा पार्नुपर्छ। खानपानको सन्दर्भमा परिकार बनाउँदा सफा, ताजा र पोषिलो खानेकुरालाई प्राथमिकता दिनु, अत्यधिक मासु तथा बोसोयुक्त खाना कम गर्नु, मदिरा नियन्त्रणमा राख्नु र विशेषगरी दीर्घरोगीहरूले चिकित्सकको सल्लाहअनुसार खानपानमा सावधानी अपनाउनु आवश्यक हुन्छ। यातायातमा दुर्घटना रोक्न चालकलाई नियमित स्वास्थ्य परीक्षण, गाडीको प्राविधिक जाँच, सिट क्षमताभन्दा बढी यात्रु नबोक्ने नियम कडाइका साथ पालना गरिनुपर्छ। यात्रुहरू पनि आफ्नो सुरक्षाप्रति सचेत रहनु, असुरक्षित गाडी वा चालकलाई अस्वीकार गर्ने अभ्यास गर्नुपर्छ।

 

निष्कर्षमा भन्नुपर्दा, बडा दशैं हाम्रो संस्कृति, आस्था र सामाजिक सद्भावको अद्वितीय प्रतीक हो। यस पर्वले हाम्रो जीवनमा उल्लास, मेलमिलाप र धार्मिक उर्जा ल्याउने भए पनि यससँगै आउने सम्भावित जोखिमलाई बेवास्ता गर्न सकिन्न। चोरी–डकैती रोकथाम, खानपानमा सचेतना, र यातायात सुरक्षा सुनिश्चित गर्नु हाम्रो सामूहिक जिम्मेवारी हो। जब हामी सबैले आफ्नो स्तरबाट सचेत कदम चाल्छौं अनि  राज्य–समाजसँग मिलेर सुरक्षात्मक उपायहरू अपनाउँछौं, तब मात्र दशैंको वास्तविक आनन्द सुरक्षित र स्वस्थ तरिकाले उपभोग गर्न सकिन्छ। यसरी, बडा दशैंलाई सुरक्षित, अनुशासित र मर्यादित ढङ्गले मनाउनु नै यसको धार्मिक, सामाजिक र सांस्कृतिक महत्वलाई अझ अर्थपूर्ण बनाउने उपायहरू हुन्।

 

साथै अन्त्यमा भरतपुर-१२, मुनालचोक, चितवनमा अवस्थित हाम्रो यस किड्स वर्ल्ड मन्टेश्वरी परिवारको तर्फबाट हाम्रा समस्त प्यारा नानी- बाबुहरु, आदरणीय अभिभावकज्यू, इष्टमित्र, शुभेच्छुकहरुमा विजयादशमी २०८२ को पावन उपलक्ष्मामा सु- स्वास्थ्य, दीर्घायु , सुख- शान्ति एवं उत्तरोत्तर प्रगतिको कामना गर्दछौं।

 

(लेखक : किड्स वर्ल्ड मन्टेश्वरीकी प्राचार्य । )  


# चितवन खबर

How do you feel after reading this news?

Happy ( ०% )

Sad ( ०% )

Surprised ( ०% )

Excited ( ०% )

Angry ( ०% )

Comments

You May Like

आजको मौसम : यी स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना

July 01, 2026

कम्पनीको प्यान नम्बर र प्रमाणपत्र सोझै डाउनलोड गर्न सकिने

July 01, 2026

प्रेम, मानवता र शान्तिको उच्चतम अभ्यासबाट अभिप्रेरित हुन्छ : राष्ट्रपति पौडेल

June 30, 2026

एक हजार ५९२ सवारीसाधन कारबाही, बीस लाख २४ हजार राजस्व सङ्कलन

June 30, 2026

१६७ भाषामा अध्ययन गर्न मिल्ने गरी नेवाः सांस्कृतिक ज्ञानकोष अनलाइनमा

June 29, 2026

८९ अङ्कसहित भरतपुर अस्पताल उत्कृष्ट ठहर

June 29, 2026

चितवनका तीन सांसद रास्वपाका केन्द्रीय पदाधिकारी

June 29, 2026

कागका कारण काठमाडौँमा बर्ड फ्लु फैलियो

June 29, 2026

असार १६ र १७ गते भारी वर्षाको सम्भावना

June 29, 2026

केही स्थानमा हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना

June 29, 2026

नेपाल र विश्वसँग सम्बन्धित ताजा, विश्वसनीय र अद्यावधिक समाचार तथा जानकारीलाई पाठकमाझ छिटो, निष्पक्ष र प्रभावकारी ढंगले प्रस्तुत गर्दै आएको एक विश्वासिलो सञ्चार माध्यम हो। मोफसलमै चर्चित रंगिन पत्रिकाको पहिचान बनाएको चितवन खबर पत्रिका सँगै सञ्चालनमा रहेको इ चितवन खबर डट कमले राजनीति, समाज, शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, खेलकुद, कला–साहित्य, मनोरञ्जनदेखि स्थानीय जनजीवनका विविध विषयलाई प्राथमिकताका साथ उजागर गर्दै आएको छ।सत्य तथ्यमा आधारित पत्रकारिता, स्थानीय आवाजको प्रवर्द्धन र जनचासोका विषयलाई सशक्त रूपमा उठान गर्ने उद्देश्यका साथ अघि बढिरहेको चितवन खबरले डिजिटल पत्रकारितामार्फत देश–विदेशमा रहेका नेपाली पाठकमाझ आफ्नो अलग पहिचान स्थापित गरेको छ। सूचना, समाचार र विचारको विश्वसनीय स्रोतका रूपमा स्थापित हुँदै गएको चितवन खबर निष्पक्ष, उत्तरदायी र जनमुखी पत्रकारिताप्रति प्रतिबद्ध छ।

सूचना विभाग दर्ता नं: २८०५/०७५/०७९

  • महाप्रबन्धक: हरि कार्की " लक्की "
  • सम्पादक: इन्दिरा पन्त
  • निर्देशक​: राजेश शर्मा आचार्य
  • ब्यबस्थापक: निर्माला बस्याल
  • विज्ञापनका लागि: ०५६-५१६१४०,९८५५०४८४४९ +९७७-९८५५०४८४४९ echitwankhabar@gmail.com

सम्पर्क

  • भरतपुर महानगरपालिका- १२, चितवन

  • ०५६-५१६१४०,९८५५०४८४४९

  • chitwankhabar@gmail.com

उपयोगी लिंकहरु

Copyright © 2026, इ चितवन खबर डट कम. All rights reserved.

Powered by Bitmap I.T. Solution Pvt. Ltd. .