स्वास्थ्य बिमा भनेको के हो ?

-विजय राज चापागाई

इ चितवन खबर

January 27, 2026

स्वास्थ्य बिमा भनेको के हो ?

स्वास्थ्य बीमा भन्नाले व्यक्तिले वा परिवारले बीमा कम्पनी वा सरकारी सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा कार्यक्रममार्फत स्थापित एक वित्तीय सुरक्षा योजना अन्तर्गत निश्चित रकम (प्रिमियम) तिरी स्वास्थ्य सम्बन्धी जोखिमहरू (जस्तै बिरामी, अपरेसन, आकस्मिक उपचार) का खर्चलाई बीमाले कभर गरिदिने व्यवस्था हो । यसले उपचार खर्चमा सहभागी भई ठूलो आर्थिक जोखिमबाट बचाउँछ ।

 

 स्वास्थ्य बीमाको महत्त्व

स्वास्थ्य उपचार खर्च अचानक र धेरै महँगो हुनसक्छ । बीमाले जोखिमको साझा (risk pooling) र पूर्वभुक्तानी (prepayment) मार्फत आर्थिक सुरक्षा प्रदान गर्छ , जसले व्यक्तिलाई उपचार खर्चका कारण गरिबीमा नपर्न सहयोग गर्छ । यसले आम मानिसका लागि स्वास्थ्य सेवा पहुँच र उपयोगमा वृद्धि गर्छ ।

 

वैज्ञानिक अध्ययनहरूमा पनि देखिन्छ कि स्वास्थ्य बीमा राख्ने व्यक्तिहरूले उपचार खर्चका लागि आफ्ना बचत खर्च गर्नु पर्दैन  र आर्थिक भार घट्छ । बीमाले वित्तीय तनाव, ऋण, ऋणमा निर्भरता र परिवारको आयमा ठूलो असर  गर्नबाट जोगाउछ ।

 

स्वास्थ्य बिमा गर्नुका फाइदा

स्वास्थ्य बिमा गर्नुहोस् आर्थिक र मानसिक रुपमा सुरक्षित रहनुहोस् :

  • अस्पताल, डाक्टर परामर्श, अपरेसन, ल्याब परिक्षण र औषधिको खर्च बीमाबाट कभर हुन सक्छ ।
  • ठूलो खर्चका बेला अचानक बचत सकिने जोखिम र ऋण लिने आवश्यकतामा कमी आउँछ ।
  • व्यक्तिले उपचारमा ध्यान दिन सक्छन् न कि खर्च बारे चिन्ता गर्नुपर्छ ।

यो आर्थिक सुरक्षा विशेषगरी निम्न–मध्य आय समूहका परिवारका लागि धेरै महत्वपूर्ण हुन्छ ।

 

नेपालमा स्वास्थ्य बीमा कसले नियमन गर्छ ?

नेपालमा स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सरकारी सामाजिक स्वास्थ्य सुरक्षा कार्यक्रम अन्तर्गत सञ्चालन हुन्छ । स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम स्वास्थ्य बीमा बोर्ड (Health Insurance Board) ले कार्यक्रम लक्षित, संचालन र नीति अनुसार कार्यान्वयन गर्छ ।

त्यसैगरी, समग्र बीमा उद्योगलाई नियमन गर्ने निकाय भनेको नेपाल बीमा प्राधिकरण (Nepal Insurance Authority) हो , जसले जीवन र गैर‑जीवन (निजि स्वास्थ्य बिमा ) बीमा कम्पनीहरूलाई लाइसेन्स दिने, नियम बनाउने र निगरानी गर्ने कार्य गर्दछ l

 

यदि बीमा छैन भने के हुन्छ ?

स्वास्थ्य बीमा बिनाको व्यक्ति वा परिवारले:

  • धेरै महँगो रोग, अपरेसन वा आकस्मिक उपचार खर्च आफैं तिर्नुपर्छ ।
  • उपचार खर्चले बचत समाप्त हुन सक्छ , ऋण लिनु पर्न सक्छ  र आर्थिक स्थिरता ध्वस्त हुन सक्छ ।
  • उच्च स्वास्थ्य खर्चका कारण परिवार गरिबी र ऋणी अवस्थामा झर्न सक्छ ।

 

उदाहरणका लागि, ठूलो अपरेसनको खर्च लाखौँसम्म जान सक्छ  जसलाई बीमा नभएमा आफैं खर्च बेहोर्दा निकै कठिन हुन्छ । यसले परिवारको आम्दानी, शिक्षा र अन्य आवश्यकतामा ठूलो असर पुर्‍याउँछ ।

 

स्वास्थ्य बीमा केवल स्वास्थ्य सेवा उपभोग मात्र होइन, आर्थिक सुरक्षा र भविष्यका जोखिमबाट बच्ने उपाय हो । बीमा नभएमा आकस्मिक चिकित्सा खर्चले व्यक्ति वा परिवारलाई ठूलो वित्तीय संकटमा पुर्‍याउन सक्छ । भगवत्व, संरचनागत कभर, जोखिम साझेदारी र पूर्वभुक्तानी जस्ता सिद्धान्तहरूले स्वास्थ्य बीमा आर्थिक रूपमा सुरक्षित जीवनका लागि सबैका लागि आवश्यक बनाउँछन् l

 


विजय राज चापागाई
मेडी-हेल्थ बिभाग 
सिद्धार्थ प्रिमियर इन्सुरेन्स
मुख्य कार्यालय, बबरमहल, काठमाडौँ

 


# चितवन खबर # स्वास्थ्य

How do you feel after reading this news?

Happy ( ०% )

Sad ( ०% )

Surprised ( ०% )

Excited ( ०% )

Angry ( ०% )

Comments

You May Like

बालबालिकामा शीघ्र श्वासप्रश्वास सङ्क्रमणको दर बढ्यो : जनस्वास्थ्य कार्यालय

September 29, 2026

बिपी कोइराला क्यान्सर अस्पताल : एक वर्षमा दुई लाख बढीलाई सेवा

September 28, 2026

विश्व फार्मासिस्ट दिवस : औषधिको सुरक्षित प्रयोगमा फार्मासिस्टको भूमिका महत्वपूर्ण

September 25, 2026

अब भरतपुर आँखा अस्पतालको सेवा सर्लाही हरिपुर्वामा

September 22, 2026

पद छोटो, कामको प्रभाव दीर्घकालीन : ९ महिना १६ दिनमा उत्तम जोशीले स्वास्थ्य क्षेत्रमा के गरे ?

September 13, 2026

अब भरतपुर अस्पतालको प्रयोगशालाको नतिजा अनलाइनबाट

August 22, 2026

भरतपुर धाउनुपर्ने बाध्यता हटाउँदै बकुलहर रत्ननगर अस्पताल

August 21, 2026

चितवनमा दुई जनालाई डेङ्गु, छ स्क्रब टाइफस सङ्क्रमित

August 14, 2026

बिपी कोइराला क्यान्सर अस्पतालमा ‘बोनम्यारो’ प्रत्यारोपणको तयारी

August 06, 2026

बिपी कोइराला क्यान्सर अस्पतालमा ‘बोनम्यारो’ प्रत्यारोपणको तयारी

August 06, 2026

नेपाल र विश्वसँग सम्बन्धित ताजा, विश्वसनीय र अद्यावधिक समाचार तथा जानकारीलाई पाठकमाझ छिटो, निष्पक्ष र प्रभावकारी ढंगले प्रस्तुत गर्दै आएको एक विश्वासिलो सञ्चार माध्यम हो। मोफसलमै चर्चित रंगिन पत्रिकाको पहिचान बनाएको चितवन खबर पत्रिका सँगै सञ्चालनमा रहेको इ चितवन खबर डट कमले राजनीति, समाज, शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, खेलकुद, कला–साहित्य, मनोरञ्जनदेखि स्थानीय जनजीवनका विविध विषयलाई प्राथमिकताका साथ उजागर गर्दै आएको छ।सत्य तथ्यमा आधारित पत्रकारिता, स्थानीय आवाजको प्रवर्द्धन र जनचासोका विषयलाई सशक्त रूपमा उठान गर्ने उद्देश्यका साथ अघि बढिरहेको चितवन खबरले डिजिटल पत्रकारितामार्फत देश–विदेशमा रहेका नेपाली पाठकमाझ आफ्नो अलग पहिचान स्थापित गरेको छ। सूचना, समाचार र विचारको विश्वसनीय स्रोतका रूपमा स्थापित हुँदै गएको चितवन खबर निष्पक्ष, उत्तरदायी र जनमुखी पत्रकारिताप्रति प्रतिबद्ध छ।

सूचना विभाग दर्ता नं: २८०५/०७५/०७९

  • महाप्रबन्धक: हरि कार्की " लक्की "
  • सम्पादक: इन्दिरा पन्त
  • निर्देशक​: राजेश शर्मा आचार्य
  • ब्यबस्थापक: निर्माला बस्याल
  • विज्ञापनका लागि: ०५६-५१६१४०,९८५५०४८४४९ +९७७-९८५५०४८४४९ echitwankhabar@gmail.com

सम्पर्क

  • भरतपुर महानगरपालिका- १२, चितवन

  • ०५६-५१६१४०,९८५५०४८४४९

  • chitwankhabar@gmail.com

उपयोगी लिंकहरु

Copyright © 2026, इ चितवन खबर डट कम. All rights reserved.

Powered by Bitmap I.T. Solution Pvt. Ltd. .